Lắp đặt điện | Electrical Installations

MCB (Miniature Circuit Breaker) được ký hiệu bằng chữ F trong sơ đồ điện vì đây là quy ước ký hiệu theo tiêu chuẩn IEC 81346-2 (trước đây là IEC 61346-2), tiêu chuẩn quốc tế về hệ thống ký hiệu tham chiếu cho thiết bị công nghiệp và hệ thống điện.

Theo tiêu chuẩn này, các chữ cái được gán theo chức năng của thiết bị chứ không phải theo tên gọi thương mại. Chữ F được dành cho nhóm thiết bị có chức năng bảo vệ trực tiếp (tự động) dòng năng lượng, tín hiệu, con người hoặc thiết bị khỏi các điều kiện nguy hiểm hoặc không mong muốn. Nhóm này bao gồm cầu chì (fuse), rơ le bảo vệ (protective relay), aptomat/MCB, RCD/RCBO, và các thiết bị chống quá dòng, quá áp khác.

Nói cách khác, chữ F ở đây xuất phát từ chức năng "bảo vệ" (tiếng Anh: protection; trong bản gốc tiếng Đức của tiêu chuẩn trước đây liên quan đến "Sicherung" - cầu chì/bảo vệ), không phải viết tắt trực tiếp của từ "circuit breaker".

Cần lưu ý một điểm dễ nhầm lẫn: một số sơ đồ điện, đặc biệt trong công nghiệp, dùng chữ Q cho các thiết bị đóng cắt công suất (circuit breaker dùng để chuyển mạch tải lớn, contactor công suất). Sự khác biệt nằm ở chức năng chính được nhấn mạnh: nếu thiết bị được xem là phục vụ mục đích bảo vệ (ngắt khi quá tải, ngắn mạch) thì ký hiệu F; nếu được xem là thiết bị đóng cắt phân phối năng lượng thì có thể ký hiệu Q. Trong tủ điện dân dụng và hầu hết các bản vẽ tại Việt Nam, MCB thường được xếp vào nhóm bảo vệ nên ký hiệu F1, F2, F3... là cách dùng phổ biến và phù hợp với tiêu chuẩn.