Lắp đặt điện | Electrical Installations

Ký hiệu trên MCB (ví dụ C10, C16, ...) gồm hai phần: chữ cái thể hiện đường cong tác động (trip curve), con số thể hiện dòng điện định mức (In) tính bằng ampe.

Phần số là dòng điện định mức mà MCB chịu tải liên tục không bị ngắt, dùng làm cơ sở chọn tiết diện dây dẫn phù hợp.

Phần chữ cái thể hiện đường cong ngắt từ (magnetic trip), tức ngưỡng dòng điện khiến MCB tác động tức thời khi xảy ra sự cố ngắn mạch hoặc dòng khởi động lớn.

Theo tiêu chuẩn IEC 60898-1, có ba loại đường cong phổ biến:

Đường cong B: tác động tức thời khi dòng điện đạt khoảng 3 đến 5 lần dòng định mức. Đây là loại nhạy nhất trong ba loại thông dụng, phù hợp với mạch có dòng khởi động thấp và ổn định như mạch ổ cắm, chiếu sáng dân dụng, mạch điều khiển tủ điện, thiết bị điện tử (PLC, nguồn DC).

Đường cong C: tác động tức thời khi dòng điện đạt khoảng 5 đến 10 lần dòng định mức. Đây là loại phổ biến nhất, phù hợp với tải có dòng khởi động trung bình như hệ thống chiếu sáng công nghiệp, tủ điện phân phối tầng, ổ cắm công suất lớn, và cũng là lựa chọn mặc định cho phần lớn tủ điện dân dụng và thương mại tại Việt Nam, bao gồm cả tủ điện KNX.

Đường cong D: tác động tức thời khi dòng điện đạt khoảng 10 đến 20 lần dòng định mức. Đây là loại ít nhạy nhất, phù hợp với tải có dòng khởi động rất lớn như động cơ điện, máy biến áp, máy bơm, máy nén khí, thiết bị có cuộn cảm công suất cao hoặc tụ điện lớn.

Nguyên tắc chọn đường cong dựa trên hai yếu tố chính: dòng khởi động của tải (nếu dòng khởi động cao mà chọn đường cong B, MCB dễ nhảy nhầm khi khởi động thiết bị) và dòng sự cố ngắn mạch tại điểm lắp đặt (đường cong quá cao có thể khiến MCB không đủ nhạy để bảo vệ kịp thời khi có sự cố thật). Ví dụ, MCB C16 có dòng định mức 16A và sẽ ngắt tức thời khi dòng sự cố đạt khoảng 80 đến 160A.

Việc chọn đúng loại đường cong không chỉ dựa vào dòng định mức của tải mà còn phải tính đến dòng khởi động (inrush current) và dòng sự cố ngắn mạch tại điểm lắp đặt, để tránh tình trạng MCB tác động nhầm khi khởi động thiết bị hoặc không đủ nhạy khi có sự cố thật.